خبرگزاری جمهور – بادغیس
همزمان با افزایش گزارشها مبنی بر بازداشت گروههای مختلف به اتهام حفاریهای غیرمجاز و قاچاق آثار باستانی، موجی از نگرانی در میان شهروندان و فرهنگیان ولایت بادغیس ایجاد شده است.
باشندگان این ولایت با انتقاد از نبود نظارت کافی، بر لزوم بیداری مردم محل در برابر تخریبگران هویت تاریخی تاکید دارند.
بازداشت ۶ تن در ولسوالیهای قادس و جوند
منابع محلی در ولایت بادغیس از دستگیری شش تن خبر میدهند که با استفاده از دستگاههای فلزیاب پیشرفته، به صورت غیرقانونی در ولسوالیهای «قادس» و «جوند» مشغول کاوشگری بودند. این بازداشتها در حالی صورت میگیرد که منابع مردمی معتقدند حفاریهای خودسرانه همچنان به صورت گسترده در مناطق دورافتاده و ساحات باستانی ادامه دارد و نظارتها پاسخگوی حجم تخریبها نیست.
تخریب آرامگاهها و ساحات تاریخی توسط افراد سودجو
بر اساس گزارشهای میدانی، دایره فعالیت غارتگران آثار باستانی تنها به محلات تاریخی محدود نشده است. یکی از منابع مردمی در این ولایت به خبرگزاری جمهور میگوید:
«افراد سودجو برای یافتن اشیای گرانبها، حتی به آرامگاهها و قبرستانهای قدیمی هم رحم نمیکنند. آنها چندین مقبره را در نقاط مختلف ولایت تخریب کردهاند که این کار علاوه بر غارت سرمایه ملی، توهین به ارزشهای مذهبی و اجتماعی ماست.»
همچنین شماری از باشندگان محل با اشاره به پیشینه این معضل تاکید دارند که حفاریهای غیرمجاز موضوع تازهای نیست، اما اکنون نیازمند یک اقدام قاطع و مشترک میان ادارههای محلی و مردم است. آنان از مردم میخواهند که در برابر عاملان این اقدامات بیتفاوت نباشند و اجازه ندهند هویت تاریخیشان توسط افراد غیرمسئول تاراج شود.
احتمال دست داشتن افراد صاحب نفوذ
برخی از شهروندان در گفتگو با خبرگزاری جمهور، احتمال دست داشتن طالبان و افراد ذینفوذ را در پشت پرده این فعالیتها مطرح کردهاند. به گفته آنان، استفاده از دستگاههای پیشرفته و تداوم کار در مناطق خاص نشاندهنده حمایتهای سازمانیافته است. این شهروندان تأکید میکنند که برخورد قانونی نباید تنها به کارگران و حفاران محدود شود، بلکه باید با عاملان اصلی و قاچاقچیان ردهبالا نیز برخورد صورت گیرد.
هشدار نسبت به غارت سرمایههای ملی
آگاهان امور فرهنگی در بادغیس، فقر اقتصادی و پایین بودن سطح آگاهی را از عوامل اصلی این پدیده میدانند. به باور این کارشناسان، تداوم این وضعیت به معنای «نابودی شناسنامه تاریخی افغانستان» است. بخشی از این آثار در جریان حفاریهای غیرحرفهای تخریب شده و بخش دیگر به قاچاقچیان بینالمللی فروخته میشود که نتیجه آن، انتقال میراث فرهنگی کشور به خارج از مرزهاست.
پاسخ مسئولان محلی طالبان
در همین حال، طالبان مسئول در ریاست اطلاعات و فرهنگ ولایت بادغیس با تاکید بر ممنوعیت هرگونه کاوشگری خودسرانه، اعلام کردهاند که با متخلفان برخورد جدی صورت خواهد گرفت. این ریاست مدعی است که اقدامات حفاظتی برای صیانت از آبدههای تاریخی در جریان است و تاکنون چندین گروه در این پیوند بازداشت و به پنجه قانون سپرده شدهاند.
بادغیس از مناطق باستانی در غرب کشور به شمار میرود که به دلیل مشکلات اقتصادی و اجتماعی، بسیاری از بناهای تاریخی آن در معرض تخریب و غارت قرار دارند.