کابل – خبرگزاری جمهور:
در حالی‌که شماری از کارمندان پیشین حکومت جمهوری اسلامی افغانستان هنوز نتوانسته‌اند پول‌های‌شان را از حساب‌های بانکی در عزیزی بانک دریافت کنند، میرویس عزیزی، بنیان‌گذار «عزیزی گروپ»، از سرمایه‌گذاری‌های کلان میلیارد دالری در افغانستان خبر می‌دهد؛ سرمایه‌گذاری‌هایی که از سوی کارشناسان و ناظران اقتصادی با دیده‌ی تردید نگریسته می‌شود.

بر اساس اعلامیه‌های رسمی عزیزی گروپ، میرویس عزیزی در سال‌های اخیر چندین کمک و پروژه بزرگ اقتصادی را برای افغانستان اعلام کرده است:

کمک یک میلیارد افغانی برای عودت‌کنندگان افغان در ۱۰ ژوئن ۲۰۲۵
اعلام سرمایه‌گذاری ۱۰ میلیارد دالری در بخش‌های مختلف کشور در ۱۲ ژانویه ۲۰۲۴
کمک ۲۰۰ میلیون افغانی به زلزله‌زدگان ولایت هرات در ۸ اکتبر ۲۰۲۳
اهدای ۵۰ میلیون افغانی به سیلاب‌زدگان کشور در ۱۱ مه ۲۰۲۴
تأمین هزینه‌ی تحصیل ۹۵ دانشجوی افغان به مبلغ ۵۰۰ هزار دالر در دانشگاه امریکایی آسیای میانه در ۱۲ جنوری ۲۰۲۵
اعلام کمک ۵۰۰ میلیون افغانی برای آسیب‌دیدگان زمین‌لرزه‌های شرق کشور
وعده‌ی ساخت شهرک طبی به نام دخترش در کابل با هزینه‌ی ۵۰۰ میلیون دالر در ۲۱ فوریه ۲۰۲۵

با این حال، نام میرویس عزیزی در فهرست سالانه میلیاردرهای مجله‌ی فوربس دیده نمی‌شود. طبق داده‌های فوربس، آخرین فرد در این فهرست دارایی خالصی برابر با ۲.۵ میلیارد دالر دارد، اما نام عزیزی در میان ۱۱۵۰ میلیاردر جهان وجود ندارد.

برخی منابع، از جمله دکتر مجیب‌الرحمن رحیمی، پژوهشگر و تحلیلگر امور افغانستان، پس از اعلام سرمایه‌گذاری ۱۰ میلیارد دالری در فیسبوک خود نوشته بود: بانک تا بانک است و دروغ تا دروغ!

شماری از کارشناسان باور دارند که ادعای سرمایه‌گذاری ۱۰ میلیارد دالری از سوی فردی که در هیچ منبع مالی معتبر جزو میلیاردرها شناخته نمی‌شود، با واقعیت‌های اقتصادی افغانستان و جهان همخوانی ندارد.

برخی دیگر گمان می‌برند که آقای عزیزی در زمان اعلام این سرمایه‌گذاری، به اشتباه به جای افغانی واژه‌ی دالر را به کار برده است؛ اما تکرار این رقم در اعلامیه‌های رسمی عزیزی گروپ، فرضیه‌ی اشتباه زبانی را رد می‌کند.

پیشینه و توان مالی میرویس عزیزی

میرویس عزیزی متولد ۱۹۶۲ در لغمان است. او در سال ۱۹۸۸ به امارات متحده عربی مهاجرت کرد و در ۱۹۸۹ شرکت عزیزی گروپ را بنیان‌گذاری نمود. در سال ۲۰۰۶ نیز با سرمایه‌ی اولیه‌ی ۷.۵ میلیون دالر، عزیزی بانک را تأسیس کرد که تا سال ۲۰۱۳ سرمایه‌اش به حدود ۸۰ میلیون دالر رسیده بود. و در سال ۲۰۱۸ بانک اسلامی را ایجاد کرد که سرمایه‌اش دقیق روشن نیست.

او مالک شرکت نفتی «هوتک» نیز است که با سرمایه‌ی اولیه‌ی ۸۰ میلیون دالر در ۱۰ کشور فعالیت دارد و گفته می‌شود در سال‌های گذشته ۷۰ درصد سوخت افغانستان را تأمین می‌کرد.

با وجود این، هیچ منبع موثقی ثروت خالص عزیزی را تأیید نکرده است. نبود شفافیت مالی، تحریم‌های بانکی و شرایط سیاسی افغانستان، ادعای سرمایه‌گذاری ده‌ها میلیارد دالری او را با تردید روبه‌رو ساخته است.

شکایت مشتریان از عزیزی بانک

در کنار این ادعاهای بزرگ، شماری از مشتریان عزیزی بانک به خبرگزاری جمهور گفته‌اند که در سال‌های اخیر نتوانسته‌اند پول‌های‌شان را از حساب‌های بانکی دریافت کنند.
یکی از کارمندان پیشین حکومت جمهوریت گفت: در طول سه سال اخیر دست‌کم ۲۱ هزار افغانی از حساب من ناپدید شده است. استیتمنت بانکی دارم که معاشم چند نوبت آمده، اما از موجودی‌ام کم شده است.

مشتری دیگری افزود: برای بستن حساب دالری‌ام مجبور شدم ۳۰۰ دالر بگذارم تا بتوانم حساب را ببندم

برخی فعالان مدنی نیز می‌گویند تعدادی از کارمندان دولت پیشین که پس از سقوط نظام کشور را ترک کردند، هنوز پول‌شان در حساب‌های عزیزی بانک باقی مانده و ممکن است این حساب‌ها بدون اطلاع‌شان بسته یا غیرفعال شده باشد.

تردیدها و گمانه‌زنی‌ها

به گفته‌ی منابع محلی، برخی باور دارند که اعلام پروژه‌های کلان و پر زرق‌وبرق از سوی میرویس عزیزی ممکن است تلاشی برای منحرف کردن افکار عمومی از پرونده‌ی حساب‌های مسدودشده و سرنوشت نامعلوم پول کارمندان حکومت جمهوریت باشد.

تحلیل‌گران می‌گویند در شرایطی که شفافیت مالی عزیزی گروپ مشخص نیست و نام او در فهرست هیچ نهاد اقتصادی معتبر جهانی وجود ندارد، ادعاهای میلیاردی وی بیش از آن‌که اقتصادی باشد، بار تبلیغاتی و سیاسی دارد.

 این گزارش با استناد به اعلامیه‌های عزیزی گروپ، منابع اقتصادی بین‌المللی، و مصاحبه با شماری از مشتریان عزیزی بانک تهیه شده است.
 
تهیه‌کننده: شاهین علیزاده – خبرنگار خبرگزاری جمهور