افغانستان همچنان مساله اول سازمان شانگهای

8 اسد 1401 ساعت 0:00

افغانستان همچنان مساله اصلی کشورهای عضو سازمان شانگهای است و برخلاف تمام انتظاراتی که در کابل وجود دارد، پیش بینی نمی شود که کشورهای عضو این سازمان، در حال حاضر توان یا اراده لازم برای شناسایی طالبان به مثابه یک حکومت مشروع و مستقل را داشته باشند.


نشست وزرای امور خارجه سازمان همکاری شانگهای، روز جمعه در تاشکند؛ پایتخت ازبکستان آغاز شد و دو روز ادامه خواهد داشت. این نشست مقدمه رهبران کشورهای عضو این سازمان مهم منطقه ای است.
 
وزرای خارجه کشورهای چین، هند، پاکستان، قزاقستان، روسیه، قرقیزستان، تاجیکستان و ازبکستان در یک نشست دو روزه در تاشکند پایتخت ازبکستان شرکت کرده‌اند.
 
آنها در این نشست در مورد مسایل مهم منطقه‌ای و بین‌المللی بحث و تبادل نظر خواهند کرد و تصمیمات و اسنادی را که قرار است در اجلاس سران کشورهای سازمان همکاری شانگهای در سپتامبر سال جاری در سمرقند ارائه شود، تصویب خواهند کرد.
 
این در حالی است که امیرخان متقی؛ سرپرست وزارت خارجه «امارت اسلامی» که هفته گذشته برای شرکت در نشست بین‌المللی تاشکند به ازبکستان رفته بود نیز به کابل برنگشته است.
 
انتظار می‌رود مساله افغانستان نیز یکی از موضوعات مورد بحث در نشست وزرای امور خارجه و همچنین اجلاس سران کشورهای عضو سازمان شانگهای باشد.
 
 اگرچه در حال حاضر بسیاری از کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای به استثنای تاجیکستان، روابط دوستانه مستحکمی با طالبان دارند؛ اما این امر، نه تنها هرگز از نگرانی های شدید و جدی آنها درباره امنیت افغانستان و تاثیر ویرانگر آن بر امنیت و ثبات در سراسر منطقه نکاسته؛ بلکه تسلط طالبان، این نگرانی و هراس را چندین برابر تشدید و تقویت کرده است.
 
کمی پیش از اینکه نشست دو روزه وزرای امور خارجه کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای در تاشکند آغاز شود، این شهر میزبان یک نشست دیگر درباره افغانستان بود که در آن ادعا شد نمایندگان حدود ۲۰ کشور و سازمان بین المللی از جمله فرستادگان ویژه امریکا و روسیه و نیز امیرخان متقی؛ سرپرست وزارت خارجه طالبان و چند مقام دیگر آن نیز حضور داشتند.
 
هدف آن نشست «امنیت و اقتصاد» افغانستان عنوان شد؛ دو مساله اساسی و درهم تنیده که بدون هرکدام، دیگری تامین نخواهد شد.
 
نکته مهمی که به موضوعی بحث برانگیز نیز تبدیل شد، عدم نام بردن از طالبان به مثابه یک «حکومت» در جریان آن کنفرانس بود.
این رویداد، ادعاها و بحث هایی را از سوی طرف های شرکت کننده در فضای مجازی برانگیخت.
 
افزون بر این، با وجود تاکید مکرر ازبکستان به عنوان میزبان برای مشارکت دادن افغانستان در نشست های اقتصادی منطقه ای، امنیت و تروریزم و حقوق بشر همچنان از موضوعات و بحث های اصلی در نشست یادشده بود.
 
از سوی دیگر، پس از نشست تاشکند درباره افغانستان، ضمیر کابلوف؛ نماینده ویژه رییس جمهوری روسیه در امور افغانستان هم ادعا کرد که پس از تسلط طالبان، شمار پیکارجویان داعش در افغانستان، سه برابر شده است؛ ادعایی که البته طبق انتظار، از سوی سخنگوی طالبان رد شد؛ اما مجموع این رویدادها، موضع گیری ها و تحولات نشان می دهد که منطقه به شدت نگران اوضاع جاری در افغانستان است و این نگرانی با تسلط طالبان، چندین بار تشدید شده است؛ زیرا وقتی فرستاده ویژه روسیه که روابط بسیار نزدیکی با طالبان دارد، مدعی می شود که پس از به قدرت رسیدن دوباره طالبان، شمار جنگجویان داعش، سه برابر شده، این نشان می دهد که آنها عمیقا نگران وضعیت امنیتی افغانستان و منطقه هستند و ابراز اطمینان پیوسته مقام های طالبان، هرگز تاکنون در تغییر موضع کشورهای منطقه و کاهش هراس آنها نسبت به امنیت و ثبات، موفقیت آمیز نبوده است.
 
با توجه به این مسایل، افغانستان همچنان مساله اصلی کشورهای عضو سازمان شانگهای است و برخلاف تمام انتظاراتی که در کابل وجود دارد، پیش بینی نمی شود که کشورهای عضو این سازمان، در حال حاضر توان یا اراده لازم برای شناسایی طالبان به مثابه یک حکومت مشروع و مستقل را داشته باشند. این کشورها به استثنای پاکستان، عمدتا حفظ یا گسترش ارتباط با طالبان را به منظور مدیریت ترس و هراس و نگرانی شان درباره افغانستان و منطقه، رویکردی مطلوب و مفید می دانند و در نظر دارند تا از این طریق، طالبان را کنترل کنند و از ظرفیت های آنان برای مهار تهدیدهای تروریستی بهره ببرند. نمونه های بارز در این زمینه، روسیه و هند اند که با وجود ترس از تهدید داعش و رشد شدید افراط گرایی «جهادی» در پی تسلط طالبان بر افغانستان، سعی می کنند روابط خود را با کابل، ترمیم کنند و گسترش دهند تا به این ترتیب، منافع شان را صیانت کرده و تهدیدها را مدیریت کنند.
 
عبدالمتین فرهمند - جمهور


کد مطلب: 152887

آدرس مطلب: https://www.jomhornews.com/fa/note/152887/

جمهور
  https://www.jomhornews.com